İŞKOLUMUZDA SENDİKAL HAREKETİN GELİŞİMİ VE TOLEYİS
İşçilerin kendi kendilerine yardım amacıyla kurdukları sendikalar, kötü çalışma ve yaşama şartlarına duyulan tepkiler üzerine bina edilmiş, kanlı mücadeleler sonuçunda, gerek işverenler gerekse hükümetler tarafından kabul görmüşlerdir. Emek sömürüsüne duyulan tepkilerden beslenen, zamanla demokratik sistemin en önemli kurumlarından birisi olan sendikalar, siyasi demokrasi ile birlikte endüstriyel demokrasi fikrinin kabul görme mücadelesini yürütmüşlerdir.
Dünyadaki gelişmeleri kanlı mücadelelerle sağlanan sendikaların, ülkemizde kabul görmesi için ciddi mücadeleler yapılmasına karşılık; kanlı mücadeleler yaşanmamış, çatışma eğilimi zayıf, aydınların öncülüğünde yasal mevzuatın teminat altına almasıyla gelişmiştir.
Türk sendikacılık hareketinin en önemli parçalarından olan işkolumuzda ki sendikal hareketin tarihsel gelişimine baktığımızda karşımıza çıkan netice; Türk sendikal hareketinin öncü örgütleri arasında bu işkolunda çalışan işçiler tarafından kurulan sendikalar da yer almakta ve sendikal hareketimize paralel bir gelişme gösterirken, gelişmesine de katkıda bulunmaktadır.
1946 yılında cemiyet esasına göre örgüt kurma yasağının kalkması ve 1947 yılında 5018 sayılı Sendikalar Kanunu'nun kabulüyle birlikte işkolumuzda sendikalar kurulmaya başlamış, işkolumuz çalışanları da bu faaliyetin içinde yer almışlardır.
Ülkemizde ilk sendikal örgütlenme faaliyetinde bulunanlar arasında iş kolumuzda ki çalışanların yer alması tesadüf değildi. Çünkü, işkolumuz çalışanlarının içinde bulundukları şartlar sendikal mücadeleyi zorunlu kılmıştır. Çalışanların kültür seviyesi, ekonomik ve sosyal durumları, gelir adaletsizliğinin bizzat içinde yaşamaları, her türlü eğlencenin, lüksün içinde sefalet ücretiyle zor şartlarda yaşamaları, böyle bir mücadeleye vesile olmuştur. Sosyal ve ekonomik gelişmeleri yakından takip etme imkanına sahip olanlardan başka türlü bir davranış beklemekte düşünülmezdi.
İşkolumuz da ilk sendika 1948 yılında kurulan İstanbul Otel, Lokanta İşçileri Sendikası'dır. Daha sonra aşağıdaki sendikalar kurulmuştur:
1948 yılında İzmir Garsonlar Sendikası,
1949 yılında Ankara Lokanta ve EĞlence Yerleri İşçileri Sendikası,
1950 yılında Bursa Lokanta, Otel ve Eğlence Yerleri İşçileri Sendikası,
1950 yılında Mersin Otel, Lokanta ve Eğlence Yerleri İşçileri Sendikası,
1950 yılında Adana Lokanta, Otel ve Eğlence Yerleri İşçileri Sendikası,
1950 yılında Ereğli Otel, Lokanta ve Eğlence Yerleri İşçileri Sendikası,
1951 yılında Ayvalık Otel, Lokanta ve Eğlence Yerleri İşçileri Sendikası,
1951 yılında Eskişehir Lokanta ve Eğlence Yerleri İşçileri Sendikası,
1951 yılında Gaziantep Lokanta ve Eğlence Yerleri İşçileri Sendikası,
1951 yılında İzmir Otel, Lokanta ve Eğlence Yerleri İşçileri Sendikası,
1951 yılında Turgutlu Otel, Lokanta ve Eğlence Yerleri İşçileri Sendikası,
1951 yılında İzmir Haman İşçileri Sendikası,
1951 yılında Konya Otel, Lokanta ve Eğlence Yerleri İşçileri Sendikası,
1948-1951 yılları arasında toplam 13 sendika kurularak, o yıllarda çok önemli bir gelişme kaydedilmiştir. Öyle ki bugün dahi sendikaların şubesinin bulunmadığı bölgelerde sendika kurulmuştur.Mesela günümüzde işkolumuz itibariyle sendikalı işyeri bulunmayan Turgutlu da sendikanın kurulmuş olması o yıllarda ki canlılığı açıkca ortaya çıkarmaktadır.
İlk sendikalaşma hareketi içinde yeralan iş kolumuzda ki örgütler, Türkiye'de ilk defa aynı işkolundaki sendikaları bir üst teşekkül etrafında toplamak üzere harekete geçmişler ve neticeyi de almışlardır. İstanbul Lokanta, Otel ve Eğlence Yerleri İşçileri Sendikası idare heyeti, 15 Kasım 1950 tarihinde yaptığı taplantıda “federasyon” kurulması konusunu görüşmüş ve federosyon teşkili hakkında diğer şehirlerdeki sendikalara yazılı başvuru yaparak, birleşme önerisinde bulunmuştur. İzmir Garsonlar, Ankara, Adana, Erzurum, Ereğli, Eskişehir, İskenderun, Turgutlu ve Mersin’ de kurulu bulunan Otel Lokanta ve Eğlence Yerleri İşçileri Sendikalarına yazılan yazıda; " Gördüğümüz lüzum üzerine kendi işkolumuz da bir federasyon kurulmasına yönetim kurulumuzca karar verilmiştir. Bu husustaki mütaalalarınızı bildirmenizi saygı ile rica ederim." görüşlerine yer verilmiş, federasyon kurma çağrısı yapılmıştır. 16 Mart 1951 'de Ankara Valiliğine verilen bir dilekçe ile kısaltılmış adı “TOLEYİS” olan ilk federasyon faaliyetlerine başlamıştır.
Kurulan federasyonun gayeleri şöyle dile getirilmiştir: "Sendikalar arası kardeşlik ve tesanüt esaslarını tahakkuk ettirmek, işçi hak ve menfaatlerini sosyal adalet prensipleri içinde aramak ve almak, Bakanlık'lar nezdinde üye sendikaları temsil etmek ve milletlerarası kuruluşlarla her türlü irtibatı temin edebilmektir."
İlk federasyonu kuran işkolumuz çalışanları bununla da yetinmeyerek, işçilerin örgütlerini tek çatı altında toplayacak daha üst bir örgütün arayışı içinde olmuştur. Toleyis federasyonu ve işkolumuzda ki sendikalar, 1952 yılında Türk-İş'in kuruluşunda etkin rol oynayarak, sendikacılık hareketimizi bu günlere taşıyan önemli bir örgütün faaliyete geçmesine katkıda bulunmuşlardır.
1963 yılında grevli toplu pazarlık düzenine geçişle birlikte Konaklama ve Eğlence İşkolunda daha güçlü örgütlenmeler gerçekleştirildi. Türk sendikacalık hareketinde devamlı olarak öncü ve etkin bir rol üstlenen sendikaların işkolu düzeyinde birleşmeleri sendikal faaliyetleri daha etkin hale getirdi.
Türk-İş’e bağlı Oleyis’in 1960’lı yıllarda Genel Başkan Mukbil Zırtıloğlu’nun başkanlığında hızlı ve sürekli büyümesi, 1970’li yıllarda örgüt içi ideolojik mücadele ve parçalanmalarla zayıflamış ve Oleyis özellikle siyasi örğütlerin de baskısı ile 1977 yılı Eylül ayında Türk-İş'ten ayrılarak, DİSK'e katılmıştır. İşkolumuz sendikacılık hareketinde dönüm noktası olan bu gelişmenin en önemli sonucu ; işkolundaki sendikal mücadeleleri başlatması olmuştur. O günlerin siyasi havasından etkilenen Oleyis, DİSK'e geçişiyle birlikte sendikal geleceğini karartmış,bu geçişle birlikte Oleyis'in yükselen yıldızı sönmüş ve ideolojik çatışmaların alanı haline gelen Oleyis, parçalanma sürecine girmiştir.
Oleyis'in DİSK'e katılmasına tepki gösteren Ege Bölge Şube Başkanı Cemail Bakındı Oleyis yönetimince görevden alınarak cezalandırılmış ve işçilerin tepkileri sindirilmek istenmiştir. Oleyis’in DİSK’e katılmasına ve Cemail Bakındı’nın görevden uzaklaştırılmasına tepki gösteren işçiler Cemail Bakındı’nın Genel Başkanlığında, bu iş kolunda meydana gelen boşluğu doldurmak üzere 1 Eylül 1977 tarihinde İzmir'de TOLEYİS sendikasını kurmuşlardır. Genel Merkezi İzmir olmak üzere kurulan, Turizm Otel, Lokanta, Eğlence Yerleri İşçileri Sendikası’nın (TOLEYİS) Müteşebbis Kurucu heyeti şu kişilerden oluşmuştur.
1- CEMAİL BAKINDI 9- YUSUF ÇETİN
2- MEHMET DAĞCI 10-YAŞAR GÜLENAY
3- ERDOĞAN ÇİÇEKÇİ 11- DURMUŞ TOPRAK
4- HASAN TATLI 12- METİN AKTAŞ
5- HAMİT TOPAL 13- İLHAN KORKMAZ
6- YAŞAR KOCABIYIK 14- KADRİ TOPAL
7- İZZET KOPARAL 15- HALİL CİNER
8- FEYZULLAH YAĞCI
TOLEYİS kurucuları kendi aralarında görev taksimi yaparak, Genel Başkanlığa Cemail BAKINDI, Genel Sekreterliğe Ceyhun GİRGİN, Genel Mali Sekreterliğe Hasan TATLI’yı getirmişlerdir.
İkinci tepki İstanbul'da yaşanmış ve Servet SOFUOĞLU'nun Genel Başkanlığında 27 Ağustos 1977 tarihinde TOREYİS adı altında sendika kurulmuştur. TOREYİS’in kurucuları arasında; Esat Özada, Kasım Gül, Ahmet Toprak, İskender Tunç, Mustafa Aksay, Kadir Kaşvural, Rıza Güven, Sait Erbozkurt, Hasan Balamber yer aldı ve genel başkanlığa Servet Sofuoğlu seçildi.
TOREYİS’in 27 Ağustos 1977 tarihinde toplanan I. Olağan Genel Kurulu’nda sendika organlarına seçilenlerin isimleri aşağıda yer almaktadır:
İCRA KURULU GENEL DENETİM KURULU
1- SERVET SOFUOĞLU 1- NİYAZİ ŞAHİNKAYA
2- İSMAİL BÜYÜK 2- CELAL BEKAR
3- KAZIM GÜL 3- İSKENDER TUNÇ
4- ESAT ÖZADA
5- BURHAN DURMUŞOĞLUGİL
YÖNETİM KURULU GENEL ONUR KURULU
1- ALİ OSMAN GÜLYAZ 1- İSMAİL TAŞKIN
2- CEMİL ŞAHİNCAN 2- NECDET ÇELİK
3- SEMA ZAT 3- COŞKUN UYSAL
4- OSMAN ULUKAYA 4- NECDET HAMARAT
5- CAFER USLU 5- NACİ GÜRSES
6- MAHMUT SOFUOĞLU
7- A.ATİLLA GÜLER
8- FEHMİ AKSU
9- MEHMET ÜLGER
10-SEYFİ BEKİROĞLU
11-METİN BÜYÜK
12-SEBAHATTİN EMSAL
TOREYİS’in 13.01.1979 tarihinde yapılan 2. Olağan Kongresinde sendika organına seçilenler;
İCRA KURULU
1- SERVET SOFUOĞLU GENEL BAŞKAN
2- CEMİL GİDER GENEL SEKRETER
3- SEBAHATTİN EMSAL GNL.MALİ SEKRETER
4- ESAT ÖZADA GNL.TEŞK.SEKR.
5- FAİK AKSAMAZ GNL.EĞT.SEKR.
GENEL YÖN.KURULU ASİL ÜYELERİ GENEL YÖN. KURULU YEDEK ÜYELERİ
1- NACİ GÜRSES 1- REMZİ ÖZMEN
2- NİYAZİ ŞAHİNKAYA 2- HÜSEYİN OCAK
3- KEMAL ÖZÇELİK 3- HİMMET K AYA
4- KEMAL YILDIRIM 4- ABDULLAH ÖZTEPE
5- AHMET ALTUN 5- YUSUF GÜN LÜ
6- -MAHMUT SOFUOĞLU 6- CEVAT YILMAZ
7- ATİLLA GÜLER 7- KERİM AYGÜN
8- ALİ OSMAN GÜLYAZ 8- ŞEVKET SEMERCİ
9- HÜSEYİN AKSU 9- SADULLAH ERDEM
10- MAHMUT AKSOYAK 10-SAİM KAYA
11- HALİL ARABACI 11-VAHAP AKINCI
12- ŞAKİR ŞENER 12-ETHEM ŞEKER
1980 yılına kadar faaliyetlerine devam eden sendikalar 12 Eylül 1980 askeri hareketi ile oluşan yeni dönem de başarılı olabilmek amacı ile bir araya gelmeyi ve güç birliğinde bulunmayı hedeflemişlerdir. Bu düşünceden hareketle TOREYİS VE TOLEYİS'in birleşme çalışmaları başlatılmıştır.
İzmir’de kurulu bulunan Toleyis Sendikasının 13.08.1981 tarihinde toplanan 2. Olağan Genel Kurulu’nda TOLEYİS’in Türk-İş’e bağlı TOREYİS Sendikasına iltihakı oybirliğiyle kabul edildi.
İltihak kararının alındığı 13.08. 1981 tarihindeki genel kurul’da yapılan seçimler sonucunda Genel Başkanlığa Cemail Bakındı, Genel Sekreterliğe Ceyhun Girgin, Genel Mali Sekreterliğe Hasan Tatlı seçildi.
İCRA KURULU
CEMAİL BAKINDI : GENEL BAŞKAN
CEYHUN GİRGİN : GENEL SEKRETER
HASAN TATLI : GENEL MALİ SEKRETER
YÖNETİM KURULU ASİL ÜYELER YÖNETİM KURUL YEDEK ÜYELER
1- H.İBRAHİM DUYGULU 1- FEYZULLAH YAĞCI
2- HAMİT TOPAL 2- AHMET GÜLER
3-YAŞAR KOCABIYIK 3- KADİR TOPAL
4- MEHMET BAĞCI 4- NURİ İNCE
5- İZZET KOPARAL 5- İHSAN KAYA
6- RIFAT KIZILCIK 6- ERDOĞAN ÇİÇEKDAĞ
7- MUSTAFA ÇOLAK 7-BÜLENT ATAYUN
8- MUZAFFER ÖZKAN 8-YÜCEL FİDAN
DENETİM KURULU ASİL ÜYELER DENETİM KURULU YEDEK ÜYELER
1- ÇİĞDEM ERGİNBAŞ (AKAD) 1- FERİT GÜLER
2- ŞÜKRÜ ÇAKIR 2- METİN AKTAŞ
3- TACETTİN ACAR 3- HÜSEYİN CİNER
ONUR KURULU ASİL ÜYELER ONUR KURULU YEDEK ÜYELER
1- HÜSEYİN TOSUNLAR 1- İLHAN KORKMAZ
2- YUSUF ÇETİN 2- NAZIM EROL
3- NAZMİ YOLUÇ 3- HÜSEYİN ÜÇER
TOLEYİS’in iltihak kararından sonra, 1 Eylül 1977 tarihinde bağımsız Toleyis Sendikasını kurarak Genel Başkanlık görevini 1981 yılının Ağustos ayına kadar sürdüren Cemail Bakındı, 1981 yılında Türk-İş'e bağlı Toreyis Sendikası ile Toleyis'in birleşmesini sağlamak için Genel Başkanlık görevini bırakıp, işçilerin birliğini için Ege Bölge Başkalığını kabul etmiş ve 31 Ağustos 1981 tarihinde TOREYİS Genel Başkanı Servet Sofuoğlu ve Genel Sekreter Cemil Gider, TOREYİS Ege Bölge Şubesi’nde faaliyette bulunmak üzere Şube Başkanı Cemail Bakındı, Şube Sekreteri Mehmet Bağcı ve Şube Mali Sekreteri olarak Erdoğan Çiçekdağ’ı müteşebbis heyet olarak atamışlardır. Bu birleşmeden sonra sendikanın TOREYİS ismi değiştirilerek, TOLEYİS olmuş, I. Olağan Genel Kurulu 13.6.1982 tarihinde toplanmıştır.
TOLEYİS’in 13.06 1982 tarihinde toplanan 1.OLAĞAN GENEL KURULU’nda yönetime seçilenlerin isimleri şöyledir:
GENEL YÖN. KURULU ASİL ÜYELERİ GENEL YÖN. KURULU YEDEK ÜYELERİ
1- ALİ YILDIZ 1- HAMDİ CESUR
2- HÜSEYİN CANBAY 2- OSMAN ULUKAZA
3- MUSTAFA ARAS 3- HÜSEYİN EMSAL
4- CAFER USLU 4- İSMET DÜKKE
5- REMZİ ORAL 5- ETHEM ŞEKER
6- AYHAN MATBU 6- MEHMET KOM
7- ŞAKİR ŞENER 7- NURETTİN KILIÇ
8- CEMAİL BAKINDI 8- NURİ ŞEKER
9- HULUSİ GÜNEŞ 9- CEMAL ÖZDEMİR
10- NİYAZİ ÇEVİK 10- OSMAN AYANOĞLU
11- MESUT ANAYURT 11- YILMAZ ÖNGE
12- OSMAN BAŞARAN 12- ARİF ÇABUK
GENEL ONUR KURULU ASİL ÜYELERİGENEL ONUR KURULU YEDEK ÜYELERİ
1- NEZAKET ÖZEL 1- KEMAL ÖZÇELİK
2- EMİS TEKİN 2- MUZAFFER ACAR
3- MEHMET ÜLGER 3- ALİ TOMAK
4- HÜSEYİN AKSU 4- RIZA DOĞAN
5- SALMAN ÖTEĞEN 5- MEHMET ALİ DAĞITIR
GENEL DENETİM KUR. ASİL ÜYELERİGENEL DENETİM KUR.YEDEK ÜYELERİ
1- ABDURRAHMAN AYHAN 1- MAHMUT SÜREN
2- NACİ GÜRSES 2- ALİ OSMAN GÜLYAZ
3- TAHSİN GİDER 3- MAHMUT SOFUOĞLU
TOLEYİS’İN 3.04.1983 TARİHİNDE TOPLANAN 2. OLAĞAN GENEL KURULU’NDA SEÇİLENLERİN İSİMLERİ :
GENEL YÖN. KURULU ASİL ÜYELERİ GENEL YÖN. KURULU YEDEK ÜYELERİ
1- SERVET SOFUOĞLU 1- CEMAL EMEKSİZ
GENEL BAŞKAN 2- NURİ GÖKSU
2- SELAHATTİN TAN 3- MUSTAFA SANCAR
BAŞKAN VEKİLİ 4- CEMAL KANSU
3- M.CEMİL GİDER 5- KAMİL ŞAHİN
GENEL SEKRETER 6- METİN GÜLYAZ
4- SEBAHATTİN EMSAL 7- BEHÇET KAYHI
GENEL MALİ SEKRETER 8- ALİ ŞEN KERİM
5- NECMİ YÜKSEL 9- YUSUF ÇETİN
GENEL EĞİTİM SEKRETERİ
6- ZÜHTÜ ÖZTÜRK ÜYE
7- NURETTİN ERTUĞRUL ÜYE
8- SATILMIŞ DOĞAN ÜYE
9- HAKKI BOLAT ÜYE
DENETİM KURULU ASİL ÜYELERİ DENETİM KURULU YEDEK ÜYELERİ
1- EMEL DİVAN 1- NECATİ GÜNGÖR
2- İSMET YENER 2- MUSTAFA DANCAN
3- NACİ GÜRSES 3- HASAN TURAN
DİSİPLİN KURULU ASİL ÜYELERİ DİSİPLİN KURULU YEDEK ÜYELERİ
1- ŞAKİR ŞENER 1- BİRCAN YILMAZ
2- HIDIR BOZRURT 2- AHMET BAŞARAN
3- NURETTİN AY 3- ERTUĞRUL ARABACI
4- CEMİL ÖZCAN 4- MEHMET ÜLGER
5- SEYFETTİN GÜLEN 5- METİN AKTAŞ
İşkolumuz da örgütlü bu iki sendikanın bir araya gelmesi de sendikal birlik açısından yeterli görülmeyince birleşme çalışmaları iş kolumuz da ki diğer sendikalar nezdinde yürütüldü ve bu çalışmaların neticesinde de 19 Mart 1984 tarihinde iş kolumuz da faaliyet gösteren bağımsız TURİZM-İŞ sendikası TOLEYİS'e iltihak etti. Bu birleşme ile iş kolumuzda sendikal birlik TOLEYİS çatısı altında gerçekleştirilmiş oldu. 1984 yılında işkolumuz da kurulu iki sendika vardı; birisi Toleyis, diğeri Tursan-İş.
TOLEYİS’İN 19.08.1984 TARİHİNDE 3.OLAĞAN GENEL KURULU YAPILDI. SENDİKA ORGANLARINA SEÇİLENLERİN İSİM LİSTESİ:
GENEL YÖNETİM KURULU ASİL ÜYELERİ GENEL YÖNETİM KURULU YEDEK ÜYELERİ
1- SERVET SOFUOĞLU 1- HAMİT ÖZTÜRK
GENEL BAŞKAN 2- ÖMER KADRİ EKEN
2- HÜSEYİN ÜLGER 3- MUSTAFA SANCAR
GENEL SEKRETER 4- NİZAMETTİN KOÇYİĞİT
3- KAYA BOZDOĞAN 5- ZEKİ ÖZGÜ
GNL.MALİ SEKRETER
4- SAMİ TOPAÇ
GNL.TEŞKİLAT SEKRETERİ
5- CEMAL DEMİRTAŞ
GNL.EĞİTİM SEKRETERİ
DENETİM KURULU ASİL ÜYELERİ DENETİM KURULU YEDEK ÜYELERİ
1-HAMİT ARAS 1- MURAT GÜRDAMAR
2- REMZİ KÜÇÜK 2- HADİ BADEMBAĞLARI
3- HASAN GÜREL 3- HASAN ERZEYBEK
DİSİPLİN KURULU ASİL ÜYELERİ DİSİPLİN KURULU YEDEK ÜYELERİ
1- AHMET YÖRÜK 1- SADIK YAŞAR
2- HASAN DURAN 2- İLHAN YAZICI
3- AHMET BEREKET OCAK 3- HÜSEYİN ERMİŞ
4- NİHAT AKAR 4- MAHMUT GÜZEL
5- AYDIN DEMİRCAN 5- METİN AKTAŞ
Toleyis’eiltihakla işkolunda birlik sağlanırken, sendika içinde aynı birlik oluşturulamamış ve iç mücadeleler olağanüstü genel kurulu zorunlu kılmıştır. 1985 yılında toplanan olağanüstü genel kurul, sendikayı 6. Olağan genel kurula kadart idare etti.
TOLEYİS’İN 21.07.1985 YILINDA TOPLANAN OLAĞANÜSTÜ GENEL KURULUNDA SENDİKA ORGANLARINA SEÇİLENLERİN İSİM LİSTESİ :
GENEL YÖN. KURULU ASİL ÜYELERİGENEL YÖN. KURULU YEDEK ÜYELERİ
1- SERVET SOFUOĞLU 1- MEHMET CAN
GENEL BAŞKAN 2- MECİT KİBAR
2- MUSTAFA ARAS 3- DURMUŞ TOPRAK
GENEL SEKRETER 4- ABBAS BEYDAĞ
3- KAYA BOZDOĞAN 5- HASAN CELEP
GENEL MALİ SEKRETER
4- SELAHATTİN TAN
GENEL TEŞKİLAT SEKRETERİ
5- SEBAHATTİN EMSAL
GENEL EĞİTİM SEKRETERİ
DENETİM KURULU ASİL ÜYELERİ DENETİM KURULU YEDEK ÜYELERİ
1- NAMIK KESKİN KARATAŞ 1- RAİF BASMACI
2- SELAHATTİN KARAKAYA 2- SADIK YAŞAR
3- ALTIN BAL 3- ÖMER ALP
DİSİPLİN KURULU ASİL ÜYELERİ DİSİPLİN KURULU YEDEK ÜYELERİ
1- AHMET BEREKET OCAK 1- SEHALATTİN HIZEL
2- NACİ GÜRSES 2- AHMET YILDIZ
3- ÖZDEMİR TOKALI 3- HÜSEYİN ERMİŞ
4- İBRAHİM ÖZTÜRK 4- HASAN KARAOĞLAN
5- ZİYAEDDİN İLGÜN 5- ÖMER TÜRKMEN
İltihaklarla tek çatı altında birleşme çalışmaları 1985 yılından itibaren tekrar aksadı ve işkolumuzda faaliyette bulunan sendika sayısı arttı ve Toleyis, Tursan-İş, Türk-Oleysen, Büyük Oleyis olamak üzere dört sendika faaliyette geçti.
TOLEYİS 27.04.1986 YILINDA 4.OLAĞAN GENEL KURULU YAPILDI
SENDİKA ORGANLARINA SEÇİLENLERİN İSİM LİSTESİ
GENELYÖN. KURULU ASİL ÜYELERİ GENEL YÖN. KURULU YEDEK ÜYELERİ
1- MUSTAFA ARAS 1- AHMET ÇAVUŞOĞLU
GENEL BAŞKAN 2- KAYA BOZDOĞAN
2- SELAHATTİN TAN 3- NECATİ AKTAŞ
GENEL SEKRETER 4- ŞÜKRÜ ÇAKIR
3- KEMAL ULUBAY 5- RAMAZAN KÖK
GENEL MALİ SEKRETERİ
4- ÇELEBİ MURAT
GENEL TEŞKİLAT SEKRETERİ
5- SEBAHATTİN EMSAL
GENEL EĞİTİM SEKRETERİ
DENETİM KURULU ASİL ÜYELERİ DENETİM KURULU YEDEK ÜYELERİ
1- SELAHATTİN KARAKAYA 1-TURAN AKDOĞAN
2- ÜMİT DİNÇBAŞ 2- ŞABAN GÜNER
3- ALTUN BAL 3- ASUMAN Ö.UÇMAN
DİSİPLİN KURULU ASİL ÜYELERİ DİSİPLİN KURULU YEDEK ÜYELERİ
1- ÜMİT KESKİN 1- SALİH BAYRAM
2- HABİB KARAKUŞ 2-SALİM AKÇAN
3- HASAN DURAN 3- VELİ ŞİMŞEK
4- VEZİR AYTEMİZ 4- ADNAN ARAS
5- NECİP DEMİRAL 5- NURETTİN ERTUĞRUL
1986 yılında seçilen TOLEYİS yönetim kurulu sendikanın örgütlenmesi ve büyümesinde önemli yeri olan işletme ve işyerleri sözleşmelerini imzalayarak önemli adımlar atmış olmasına karşılık, işçinin beklentilerine yeterince cevap vermemesi ve sendika gelirlerinden çok giderlerinin olması mali krizi doğurmuş ve sendika içi mücadele tekrar doruk noktaya çıkmıştır. Sendikanın o günün şartlarında mali kaynaklara kavuşması iyi değerlendirilmediği gibi israf edilmesi yoğun eleştirileri gündeme getirirken, sendikal faaliyetleri de olumsuz etkilemiştir. Her şeye rağmen olağanüstü genel kurul yaşanmadan sendikanın 5. Olağan genel kurula götürülmesi başarı olarak görülmüştür.
TOLEYİS’İN 02.07.1989 TARİHİNDE TOPLANAN 5. OLAĞAN GENEL KURULU’DA SENDİKA ORGANLARINA SEÇİLENLERİN İSİM LİSTESİ
GENEL YÖNETİM KURULU ASİL ÜYELERİ
1- MUSTAFA ARAS
GENEL BAŞKAN
2- DURMUŞ TOPRAK
GENEL SEKRETER
3- YAŞAR DURAKÇIGİL
GENEL MALİ SEKRETER
4- ERDEM OKUR
GENEL TEŞKİLAT SEKRETERİ
5- ATİLLA AKKAYA
GENEL EĞİTİM SEKRETERİ
( mahkeme kararıyla bir süre göreve gelen ŞÜKRÜ OĞUZ
AKKOR kısa süre sonra mahkeme kararıyla görevden alındı)
GENEL YÖNETİM KURULU YEDEK ÜYELERİ
1- NECATİ AKTAŞ
2- ADNAN DİNÇEL
3- CEMAİL BAKINDI
4- FEYZULLAH YAĞCI
5- SEDAT ÇANAKÇI
DENETİM KURULU ASİL ÜYELERİ DENETİM KURULU YEDEK ÜYELERİ
1- OKTAY AKBALIK 1- ŞÜKRÜ ÇAKIR
2- VELİ ÇİMENDUR 2- AHSEN AKLAF
3- ÖMER TÜRKMEN 3- UĞUR GÜVEN
DİSİPLİN KURULU ASİL ÜYELERİ DİSİPLİN KURULU YEDEK ÜYELERİ
1- RAMAZAN GÜDÜL 1- HÜSEYİN KATRAK
2- HASAN DURAN 2- ARİF KOÇAK
3- HALİL ÖZTÜRK 3- N.AKİF ÇELEBİ
4- ÜMİT KESKİN 4- YÜCEL FİDAN
5- HABİB KARAKUŞ 5- AHMET ERKANER
İşkolumuz sendikal hareketinin dönüm noktalarında birisi de; TOLEYİS’de yaşanan sendikal mücadelenin 02.07.1989 tarihinde toplanan 5. Olağan Genel Kurul’a yansıması sonucunda Marmara Bölge Şube Yönetim Kurulu’nun istifasına yol açması olmuştur. TOLEYİS’in 5. Olağan Genel Kurulu’nda Genel Başkanlığa seçilen Mustafa Aras’ın seçilmişliğinin iptal edilmesi, kısa bir süre muhalif aday Oğuz Akkor’un genel başkanlık görevini yürütmesine neden oldu ve Mustafa Aras’ın mahkeme kararı ile görevinin başına dönmesiyle yeni bir dönem başladı. Büyük ekonomik sıkıntılar içinde olan sendikayı kurtarmak amacıyla oluşturulan yeni yönetim kurulu yoğun bir mücadele yapmak zorunda kaldı. Yeni Oleyis’i kuran Marmara Bölge Şube eski yöneticilerinin başlattığı sendikal mücadele sonucunda istifa ettirilen üyeleri tekrar kazanmak, sendikanın mali sorunlarını çözmek, bilinçli sendikal mücadele yapmak arzusuyla yola çıkan yeni yönetim kurulundan Genel Başkan Mustafa Aras ile Genel Mali Sekreter Yaşar Durakçıgil’in kavgası ve istifaları Toleyis’te ikinci bir dönüm noktası yaşanmaya başlandı.
Sendikanın içinde düştüğü sorunlara birde yönetim sorunu eklenince sendika kapanma noktasına geldi ve dönemin genel sekreteri Durmuş Toprak, Türk-İş’den yardım isterken sendikanın kapanma noktasına geldiğini, yardım yapılmadığı taktirde anahtarları teslim edeceğini açıklayacak kadar zor durumda olduklarını ifade etmiştir.Türk-İş’in yardım sözü, mevcut yönetim kurulunun azami gayreti ile işyerlerinde çalışanlar tekrar Toleyis’e üye olmaya başlamış, yönetim kurulu yedek üyeleri göreve çağrılmıştır. Her gecenin gündüzü olduğu gibi yönetimde yaşanan değişiklikte Toleyis’in yeniden doğuşuna yol açmıştır. Dönemin Ege Bölge Şube Başkanı Cemail Bakındı’nın Genel Başkanlık görevine gelmesi, Necati Aktaş’ın Genel Eğitim Sekreteri olması, Atilla Akkaya’nın da Genel Eğitim Sekreterliğinden istifa ederek, Ege Bölge Şube Başkanı olması tarihsel dönüşümün başlangıcı olmuştur.
19.3.1990 tarihinde göreve başlayan Cemail Bakındı ve yeni yönetim kurulu, mali sorunları hat safhaya çıkan sendikanın problemlerini çözmek için öncelikle yapılan harcamaları kısarak çalışmasına başladı ve başta makam aracı olmak üzere sendikaya büyük külfet getiren araçları elden çıkardı. Aynı zamanda örgütlenme seferberliği başlatılarak sendikanın üye sayısı artırıldı, toplu iş sözleşmelerinin yüksek bağıtlanması için yoğun çaba gösterildi. 1991 yılında toplanan genel kurul ile sendika olağanüstü şartların etkilerini üzerinden atarak, daha sağlam zeminde faaliyet yapacak düzeye ulaştı. Toleyis’in tarihindeki en uzun ve etkili grevler bu dönemde gerçekleştirildi. USAŞ ve HİLTON başta olmak üzere işçilere haklarının verilmediği her yerde grev uygulamasına gidilmiş ve o yılların en yüksek ücret zammı alınarak toplu iş sözleşmeleri bağıtlanmıştır.
5. Olağan Genel Kurul’dan sonra seçilen Yönetim Kurulu, sendikanın mali sorunlarını çözdüğü gibi, gayrimenkuller alarak kendi binalarında oturan, teşkilat yapısı güçlü sendika amacına ulaşmada önemli adımlar atılmıştır. Olğanüstü Kongrelere gitmeden 6. Olağan Genel Kurula sendika taşınmış, örgütlenme çalışmalarının hızlandığı, yüksek zamlı sözleşmelerin bağıtlandığı bir dönem yaşanmıştır.
TOLEYİS işkolunun en büyük sendikası olurken, işkolunda tekrar sendikal mücadele yaşanmasına yol açan gelişmeler oldu. 12 Eylül 1980 askeri darbesiyle birlikte faaliyetleri durdurulan MİSK'e bağlı Türk- Oleysen sendikası faaliyetlerinin serbest bırakılmasıyla çalışmalarına başladı. Yeterli aktif üyeye sahip olamayan fakat kağıt üzerinde yüksek üye kaydı olan Türk- Oleysen, Tursan-İş sendikasına iltihak kararı aldı ve bu iltihak ile Tursan-İş sendikası kağıt üzerinde yetki barajını aşarak, işkolunda yetkili sendika oldu. 1988 yılında tekrar ikiye düşen sendika sayısı 1990 yılında tekrar arttı, Toleyis’ten ayrılan bir grup sendikacı Yeni Oleyis sendikasını kurdu. Ayrıca Müzik-sen adı altında bir sendika daha faaliyete geçti. Bu gelişmeler çalışanların birlikteliğini tekrar bozduğu gibi, sendikalararası mücadeleleri gündeme getirdi ve fayda yerine hep işçilere zarar verdi. 12 Eylül ihtilaliyle faaliyetleri durdurulan Oleyis sendikası faaliyetlerinin serbest bırakılmasıyla birlikte çalışmalarına başladı ve Yeni Oleyis sendikası, DİSK Oleyis’e iltihak etti. 1992 yılı içinde Oleyis de olmak üzere işkolumuzda sendika sayısı dörde yükseldi.
Tekrar faaliyete geçen Oleyis’in yeterli çoğunluğa sahip olmaması, fakat 1980 sonrasında işçilerden kesilen aidatların faizleriyle birlikte sendikaya verilmesiyle büyük bir mali güce ulaşan Oleyis, yeni bir sendikal mücadeleyi gündeme getirdi. Bu gelişmeler iki önemli sonuç doğurdu; ilk olarak, ekonomik sıkıntı içersinde olan Tursan-İş 1980 sonrası faaliyetleri durdurulan ve yeniden faaliyetlerine başlayan Oleyis sendikasına katılma kararı alarak, ekonomik problemlerini çözme yolunu tercih etti, Oleyis sendikası ise Tursan-İş'i bünyesine kabul ederek yetki barajını kağıt üzerinde geçmiş oldu. İkincisi, Oleyis sendikasının örgütlenme faaliyetlerini sendikalı işyerlerini tercih ederek başlatması olmuştur. Bu gelişmede tekrar sendikalararası mücadeleyi gündeme getirdi. Yüzbinlerce sendikasız ve sigortasız işçi dururken Toleyis’in örğütlü yerlerine saldırmayı taktik olarak benimseyen Oleyis kısa sürede tükendi, yaşamak için mücadele veren sendikaya dönüştü. Yıllar sonra bu politikayı belirleyen Oleyis genel başkanı “örgütlenmede taktik hata yaptık” diyerek bu tesbiti doğrulamış oldu.
TOLEYİS'İN 6.OLAĞAN GENEL KURULU 16-17 KASIM 1991 TARİHLERİNDE TOPLANDI. SENDİKA ORGANLARINA SEÇİLENLERİN İSİM LİSTESİ :
GENEL YÖN. KURULU ASİL ÜYE. GENEL YÖN. KURULU YEDEK ÜYELERİ
1- CEMAİL BAKINDI 1- ATİLLA AKKAYA
GENEL BAŞKAN 2- MEHMET KORKMAZ
2- DURMUŞ TOPRAK 3- HALUK ÖZPINAR
GENEL SEKRETER 4- İHSAN ESEN
3- ERDEM OKUR 5- ADNAN DİNÇEL
GENEL MALİ SEKRETER
4- NECATİ AKTAŞ
GENEL TEŞKİLAT SEKRETERİ
5- B.ALİ DÖNMEZ
GENEL EĞİTİM SEKRETERİ
DENETİM KURULU ASİL ÜYELERİ DENETİM KURULU YEDEK ÜYELERİ
1- ÖMER TÜRKMEN 1- HASAN CÖMERT
2- CEVDET ÖZDEMİR 2- YUSUF ŞAHİN
3- OKTAY AKBALIK 3- CİHAN EKİNCİ
DİSİPLİN KURULU ASİL ÜYELERİ DİSİPLİN KURULU YEDEK ÜYELERİ
1- HASAN DURAN 1- SEFA AYHAN
2- ÜMİT KESKİN 2- UĞUR GÜVEN
3- ŞÜKRÜ ÇAKIR 3- M.AKİF ÇELEBİ
4- RAMAZAN GÜDÜL 4- TAYFUR ALKAN
5- SERDAR YEŞİLÇİMEN 5- M.HİLMİ GÜNER
İşkolundaki sendikal mücadeleye rağmen TOLEYİS’in 6. Olağan Genel Kurul’dan sonra sendikanın tüzel kişiliği güçlendirilmiş, seçilen Yönetim Kurulu sendikanın hedeflerini büyüterek çalışmalarına başlamıştır. En önemli hedeflerden olan kendi binalarında faaliyette bulunma hedefine önemli ölçüde ulaşılmış, sendikal örgütlenmede başarılı bir dönem geçirilmiştir. Sendika içi mücadelelerin bu dönemde tekrar ortaya çıkmasıyla sendikanın hizmetlerinde aksamalar görülmüş ve 7. Olağan Genel Kurul’a iki ayrı listeyle girme çalışmalarının olması iç huzuru bozmuştur.
TOLEYİS 28-29 MAYIS 1994 YILINDA 7. OLAĞAN GENEL KURULU YAPILDI
SENDİKA ORGANLARINA SEÇİLENLERİN İSİM LİSTESİ
GENEL YÖN. KUR. ASİL ÜYELERİ GENEL YÖN. KUR.YEDEK ÜYELERİ
1- CEMAİL BAKINDI 1- NAZMİ MEMİÇ
GENEL BAŞKAN 2- MEHMET ASLAN
2- DURMUŞ TOPRAK 3- AHMET KARAGÖZOĞLU
GENEL SEKRETER 4- BORA ÇEŞMECİLER
3- B.ALİ DÖNMEZ 5- ŞÜKRÜ ÇAKIR
GENEL MALİ SEKRETERİ
4- HALUK ÖZPINAR
GENEL TEŞKİLAT SEKRETERİ
5- MUSTAFA AVAN
GENEL EĞİTİM SEKRETERİ
DENETİM KURULU ASİL ÜYELERİ DENETİM KURULU YEDEK ÜYELERİ
1- CEVDET ÇAPAR 1- KERİM SAYAR
2- ÖMER TÜRKMEN 2- RUHİ HAZAN
3- KAMİL AKKUŞ 3- MEHMET KOLBAŞI
DİSİPLİN KURULU ASİL ÜYELERİ DİSİPLİN KURULU YEDEK ÜYELERİ
1- RAMAZAN DAĞCI 1- FAZLI AYTAÇ
2- ALİ ATALAY 2- AHMET KURT
3- ERKAN ÖZATİK 3- ALİ YILDIRIM
4- NİYAZİ ÇATALTEPE 4- M.KEMAL ÖZNEHİR
5- ŞERİF ÇIRAKOĞLU 5- EYÜP DEMİRYÜREK
TOLEYİS’in 7. Olağan Genel Kurulu, bir önceki dönemin iç mücadelelerin doruğa çıktığı, iki ayrı listenin yarıştığı bir Genel Kurul oldu. Seçim sonuçlarının iki listede yer alan üyelerden oluşması, Genel Kurul sonrasına mücadeleleri taşımıştır. Bu nedenle Olağanüstü Genel Kurul, gündeme gelmiş ve 1995 yılında olağanüstü genel kurul toplanmıştır. Bu olağanüstü genel kurul’da 2821 sayılı Sendikalar Kanunu’nda yapılan değişikliklere göre anatüzük tadil edilmiş ve Necati Aktaş yönetime seçilirken, Mustafa Avan yönetime aday olmamıştır. Bu kongreden sonrada arzu edilen iç huzur sağlanamamış ve huzursuzluğun kaynağı olarak bilinen bazı bölge şube ve şube yöneticilerinden sonra genel sekreter Durmuş Toprak ile genel teşkilat sekreteri Haluk Özpınar’da istifa etmek zorunda kalmışlardır.1996 yılının Mayıs ayından itibaren sendika üç kişiden oluşan yönetim kuruluyla idare edilmiş ve 8. Olağan Genel Kurul’a kadar üç kişilik yönetim kurulu çalışmalarını yoğun şekilde yürüterek, sendika içi mücadelelere son verilmiş, örgüt güçlendirilmiştir.
TOLEYİS’İN 4-5 KASIM 1995 TARİHLERİNDE TOPLANAN OLAĞANÜSTÜ GENEL KURULU’NDA SENDİKA ORGANLARINA SEÇİLENLERİN İSİM LİSTESİ:
GENEL YÖN. KUR. ASİL ÜYELERİ GENEL YÖN. KUR. YEDEK ÜYELERİ
1- CEMAİL BAKINDI 1- KEMAL ULUBAY
GENEL BAŞKAN 2- HABİB KARAKUŞ
2- NECATİ AKTAŞ 3- AHMET KARAGÖZOĞLU
GENEL BAŞKAN VEKİLİ 4- MEVLÜT ÖZER
3- DURMUŞ TOPRAK 5- MEHMET ASLAN
GENEL SEKRETER
4- B.ALİ DÖNMEZ
GENEL MALİ SEKRETER
5- HALUK ÖZPINAR
GENEL TEŞKİLAT EĞİTİM SEKRETERİ
DENETİM KURULU ASİL ÜYELERİ DENETİM KURULU YEDEK ÜYELERİ
1- ÖZDEMİR SALMAN 1- ŞÜKRÜ ÇAKIR
2- MEHMET ÇINAR 2- HALİL ÇOLPAN
3- ÖMER TÜRKMEN 3- RAFET YAMAÇ
DİSİPLİN KURULU ASİL ÜYELERİ DİSİPLİN KURULU YEDEK ÜYELERİ
1- İSMET YILDIZ 1- ALİ YILDIRIM
2- ÜMİT KESKİN 2- EMİNE UÇAR
3- RAMAZAN DOĞAN 3- SELAHATTİN KURUGÜL
4- AKIN SÖNMEZ 4- K.YILMAZ YELKEN
5- ERDAL AĞRALI 5- İRFAN TELKEŞ
TOLEYİS’İN 18/19 NİSAN 1998 TARİHLERİNDE TOPLANAN VIII. OLAĞAN GENEL KURULU’NDA SENDİKA ORGANLARINA SEÇİLENLERİN İSİM LİSTESİ:
GENEL YÖN. KUR. ASİL ÜYELERİ GENEL YÖN. KUR. YEDEK ÜYELERİ
1- CEMAİL BAKINDI 1- HABİB KARAKUŞ
GENEL BAŞKAN 2- MEHMET ASLAN
2- NECATİ AKTAŞ 3- ATİLLA AKKAYA
GENEL BAŞKAN VEKİLİ 4- MEVLÜT ÖZER
3- KEMAL ULUBAY 5- İHSAN ESEN
GENEL SEKRETER
4- BAYRAM ALİ DÖNMEZ
GENEL MALİ SEKRETER
5- AHMET KARAGÖZOĞLU
GENEL TEŞKİLAT EĞİTİM SEKRETERİ
DENETİM KURULU ASİL ÜYELERİ DENETİM KURULU YEDEK ÜYELERİ
1. ÖZDEMİR SALMAN 1- M. ALİ ALTAY
2. HALİL ÇOLPAN 2- ŞENOL TEKİN
3. MUSTAFA ÖZCAN 3- AFET YAMAÇ
DİSİPLİN KURULU ASİL ÜYELERİ DİSİPLİN KURULU YEDEK ÜYELERİ
1. ÜMİT KESKİN 1- RAGIP ÖZKAN
2. ERDOĞAN DEMİR 2- YÜCEL CANİK
3. YUSUF GUGUK 3- ENDER ÇOK
4- ERDAL AĞRALI 4- RAHMİ KÖSE
5- ORHAN BERK 5- BAHRİ DURAN
TOLEYİS’İN 16-17 MART 2002 TARİHLERİNDE TOPLANAN IX. OLAĞAN GENEL KURULU’NDA SENDİKA ORGANLARINA SEÇİLENLERİN İSİM LİSTESİ:
GENEL YÖN. KUR. ASİL ÜYELERİ GENEL YÖN. KUR. YEDEK ÜYELERİ
1- CEMAİL BAKINDI 1- MEVLÜT ÖZER
GENEL BAŞKAN 2- MEHMET ASLAN
2- NECATİ AKTAŞ 3- SEFER ERİM
GENEL BAŞKAN YARDIMCISI 4- İHSAN ESEN
3- HABİP KARAKUŞ 5- ATİLLA AKKAYA
GENEL SEKRETER
4- B.ALİ DÖNMEZ
GENEL MALİ SEKRETER
5- AKIN SÖNMEZ
GENEL TEŞKİLAT EĞİTİM SEKRETERİ
DENETİM KURULU ASİL ÜYELERİ DENETİM KURULU YEDEK ÜYELERİ
1. ÖZDEMİR SALMAN 1- ŞENOL MANKALOĞLU
2. ERDAL AĞRALI 2- MUSTAFA ÇELİK
3. NİZAMETTİN ÇELİK 3- KAŞİF YILMAZ YELKEN
DİSİPLİN KURULU ASİL ÜYELERİ DİSİPLİN KURULU YEDEK ÜYELERİ
1. MEHMET DÖNMEZ 1- METİN SAV
2. CEMİL ÇİFÇİ 2- TURGUT YÜKSEL
3. MEHMET DURMUŞ 3- SUAT GÜLDEMİR
4. DEVRİM BOZKAYA 4- İBRAHİM ZAVLAK
5- ÖMER YAŞAR ERBAŞ 5- ZARİF ÜRÜN
TOLEYİS’İN 21-22 MAYIS 2005 TARİHLERİNDE TOPLANAN X. OLAĞAN GENEL KURULU’NDA SENDİKA ORGANLARINA SEÇİLENLERİN İSİM LİSTESİ:
GENEL YÖN. KUR. ASİL ÜYELERİ GENEL YÖN. KUR. YEDEK ÜYELERİ
1- CEMAİL BAKINDI 1- MEHMET ASLAN
GENEL BAŞKAN 2- İHSAN ESEN
2- NECATİ AKTAŞ 3- CEMİL ÇİFÇİ
GENEL BAŞKAN YARDIMCISI 4- METİN AKAY
3- HABİP KARAKUŞ 5- KEMAL ULUBAY
GENEL SEKRETER
4- YUSUF KUTLU
GENEL MALİ SEKRETER
5- MEVLÜT ÖZER
GENEL TEŞKİLAT EĞİTİM SEKRETERİ
DENETİM KURULU ASİL ÜYELERİ DENETİM KURULU YEDEK ÜYELERİ
1- NİZAMETTİN ÇELİK 1- SELAHATTİN AYDOĞMUŞ
2- MUSTAFA ÇELİK 2- MEHMET BAL
3- SELAHATTİN KARACA 3- AHMET KURT
DİSİPLİN KURULU ASİL ÜYELERİ DİSİPLİN KURULU YEDEK ÜYELERİ
1- MEHMET DURMUŞ 1- AFAT ASLAN
2- COŞKUN KAPLAN 2- MUSTAFA AKYOKUŞ
3- MUZAFFER DÖNERTAŞ 3- ZARİF ÜRÜN
4- HÜSEYİN BARUT 4- RAMAZAN ÇELİK
5- ÖMER YAŞAR ERBAŞ 5- MUSTAFA TİKBAŞ
Türk-İş Genel Teşkilatlandırma Sekreterliği...
